đặc sản yên bái

Văn hóa - Ẩm thực Tây Bắc

Văn hóa - Ẩm thực Tây Bắc

thịt trâu gác bếp

Thịt trâu gác bếp, món ngon của núi rừng Tây Bắc

Du lịch đến vùng núi cao Tây Bắc, trong bữa cơm rượu đãi khách của chủ nhà, bạn sẽ bị hấp dẫn bởi món thịt trâu gác bếp (còn gọi là thịt trâu xông khói) rất đặc biệt. Thịt trâu gác bếp vốn là đặc sản của người Thái đen, xưa kia họ nghĩ ra cách ướp thịt trâu, bò treo lên gác bếp để có thể ăn được lâu, dùng trong những ngày lễ tết, cỗ bàn hay những dịp quan trọng.

Đặc biệt, món ăn phát huy tác dụng bổ sung dưỡng chất khi đi rừng dài ngày và mùa mưa lũ khó ra ngoài lấy thức ăn. Ngày nay, món ăn trở thành đặc sản phổ biến, có mặt nhiều trong bữa cơm của dân bản, được những thực khách miền xuôi rất ưa thích.

Cách chế biến thịt trâu gác bếp không khó, nhưng cũng khá mất công. Người làm thường cắt những mảng thịt to, chọn miếng thăn, bắp ở vai, lưng con trâu, bò hoặc lợn, lóc các thớ thịt ra thành từng miếng hình con chì. Sau đó họ lại thái dọc thớ, ướp ớt, muối, gừng, nước lá rừng, đặc biệt không thể thiếu lá mắc khén (một loại hạt tiêu rừng) và treo lên gác bếp hun khói cho óng đen, quắt khô để bảo quản.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Thịt trâu gác bếp có vị nồng nồng của khói, vị bùi của trâu, vị cay của mắc

khén… chấm cùng chẳm chéo hoặc tương ớt cay rất hợp vị.

Khoảng 8 tháng đến tháng 1 năm sau, họ sẽ hạ thịt trâu xuống, nướng, hầm hoặc nấu thành nhiều món khác nhau, ăn tới đâu lấy tới đó. Khói ám lâu ngày làm thịt trâu có mùi đặc biệt, mang đậm phong vị núi rừng với hình thức bên ngoài khô, màu nâu thẫm, nhưng phần trong vẫn hồng hào, tươi đỏ, ngọt đậm đà.

Phổ biến nhất là món thịt trâu gác bếp xé nhỏ, chấm cùng chẳm chéo làm mồi nhậu. Người dân vùng cao vẫn thường trữ một ít thịt trâu gác bếp, dùng khi có khách quý đến chơi nhà sẽ đem ra mời.

Họ thường luộc qua với nước để thịt mềm và đảm bảo chín hết, sau đó xé từng thớ nhỏ bày đĩa. Đặc biệt, những gia vị như tiêu, ớt, gừng, mắc khén do hun khói lâu ngày nên vẫn còn bám chặt trên từng thớ thịt hồng, trông qua đã thấy ngon mắt.

Thú vị hơn cả là cảm giác khi thưởng thức thịt trâu gác bếp trong một ngày se lạnh, uống ngụm rượu ngô cay lâng lâng và nhấm nháp một vài sợi dai dai để cảm nhận vị khói bếp đậm, ngọt, cay, thơm trên từng thớ thịt.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Giá một kg thịt trâu gác bếp dao động 950.000 – 1.100.000 đồng.

Những người miền xuôi lần đầu nếm thử hẳn sẽ phải lắc đầu, nhăn mặt với vị cay của gia vị và độ mặn, hắc của món ăn.  Tuy nhiên, nếu đã phải lòng hương vị đậm chất núi rừng ấy, bạn sẽ muốn quay lại để thưởng thức thêm nhiều lần nữa.

Nếu có dịp đến các tỉnh Tây Bắc như Hòa Bình, Sơn La, Yên Bái, Lào Cai… du khách đừng quên thưởng thức và mua một ít đặc sản miền sơn cước về làm quà.

 

Mốt thịt gác bếp nhắm rượu Tây: Cháy hàng mùa Tết

Tết năm nào anh Cấn Đức Điệp ở Hai Bà Trưng, Hà Nội cũng lấy đặc sản thịt trâu gác bếp từ Sơn La về bán. Loại thực phẩm ngon này ít bán trên thị trường nên anh được nhiều khách hàng đặt mua về ăn hoặc làm quà biếu. Anh Điệp cho biết, tháng gần Tết, đặc sản thịt trâu gác bếp luôn trong tình trạng không có mà bán. Do giá cao nên anh Điệp chia thịt trâu gác bếp thành gói nhỏ để khách dễ mua, mỗi gói 0,5kg có giá 500.000 đồng. Nếu mua nhiều, giá giảm xuống còn 900.000 đồng/kg.

Thời điểm này, tại cửa hàng của anh, thịt trâu hun khói bán rất chạy. Sản phẩm có giá cao hơn khoảng 120.000 đồng/kg so với năm trước nhưng khách mua hàng vẫn đông. Trung bình mỗi ngày anh bán được từ 7kg -10kg, những ngày bán chạy có thể tiêu thụ đến 20 kg. “Tháng cuối năm đặc sản thịt trâu gác bếp luôn trong tình trạng khan hàng. Hiện lượng thịt trâu khách đặt Tết lấy đã khoảng 50kg”, anh chia sẻ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Đặc sản thịt trâu, bò, ngựa gác bếp có giá khá đắt nhưng vẫn hút khách

Thịt trâu gác bếp bảo quản không được lâu, tối đa từ 3 tuần đến một tháng. Do thịt gác bếp dễ bị mốc, nếu không biết cách bảo quản sẽ bị hỏng nên dù đắt khách, anh Điệp cũng chỉ dám nhập cầm chừng về bán. Anh cho biết, nếu dùng thịt trâu ăn hàng ngày thì nên bảo quản vào ngăn đá. Nếu để thịt lâu nên đem phơi trong điều kiện trời nắng to. “Phơi trời nắng ăn thịt trâu sẽ thơm và giữ vị tốt hơn khi cho vào tủ đá”, anh Điệp nói.

Anh Đỗ Tiến Định, một chủ đầu mối cung cấp thịt trâu, bò gác bếp tại Đội Cấn – Hà Nội cũng cho biết: “Năm nay nhu cầu khách mua rất đông, lại mua số lượng nhiều, mỗi người từ 1-2kg”.

Giá cả các mặt hàng cũng rất đa dạng, tùy chủng loại. Thịt trâu, bò loại ngon 700.000 – 800.000 đồng/kg, lợn đen gác bếp có giá 500.000- 600.000 đồng/kg. Ngoài ra, thị trường còn có lạp xưởng hun khói khoảng 400.000/kg, giò mè khoảng 200.000- 250.000 đồng/kg.

Anh Tiến Định cho biết thêm, việc bảo quản đặc sản thịt gác bếp cũng khá phức tạp. “Nếu để lâu trong ngăn đá vị thịt sẽ mất thơm. Năm nay anh Tiến Định phải bỏ một khoản chi phí khá lớn mua máy hút chân không.

Theo anh, ngoài mặt hàng thịt trâu, bò gác bếp thì các loại đặc sản như thịt ngựa, thịt lợn đen, rượu cần cũng khá hút khách. “Đặc sản thực phẩm làm quà vừa sang, lại thiết thực, giá thành không quá xa xỉ nên nhiều người chọn. Thịt ngựa năm nay lên ngôi hơn năm ngoái vì nhiều người muốn thay đổi khẩu vị”, anh nói.

 

Trâu gác bếp: Đặc sản người Thái

Thịt gác bếp là món ăn đặc sản của người Thái Đen dùng để thiết đãi khách quý. Được chế biến từ bắp của trâu, bò, lợn thả nhong trên các vùng núi Tây Bắc.

Món thịt này thường được làm từ bắp của những chú trâu, bò nhà thả rong trên các vùng núi đồi Tây Bắc. Khi làm, người ta lóc các thớ thịt ra thành từng miếng kiểu con chì và thái dọc thớ, rồi hun bằng khói của than củi từ các núi đá. Với miếng thịt trâu thành phẩm, mùi khói gần như vẫn còn nguyên, song lại không gây khó chịu.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trâu gác bếp luôn đượm mùi khói bếp

Các kỹ thuật chế biến đều là gia truyền, song sản phẩm khá thuần nhất. Người làm dùng cách tẩm ướp tự nhiên thịt với các gia vị khác như ớt, gừng, đặc biệt là mắc khén – một loại hạt tiêu rừng của người dân tộc thiểu số vùng cao Tây Bắc. Các gia vị này thậm chí còn thấy nguyên trên từng thanh thịt. Món này được chế biến hoàn toàn tự nhiên, không có chất bảo quản nhưng vẫn để dự trữ được khoảng 1 tháng.

 

Cách làm món thịt trâu khô Tây Bắc
 

Không chỉ dưới miền xuôi mới có đặc sản riêng mà ngay cả các dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc cũng có rất nhiều món ăn độc đáo, thể hiện bản sắc và đặc điểm sinh hoạt vùng, miền. Trong số những đặc sản của các dân tộc vùng cao, người ta không thể không nhớ tới hương vị của món thịt hun khói. Nhưng có lẽ thịt trâu khô của người Thái đen vẫn làm nao lòng các thực khách hơn cả.

 Khác biệt hoàn toàn với những món ăn khác, thông thường người miền xuôi có thể chế biến nó ngay tại chính gian bếp nhà mình như đặc sản bún thang, bún bò Huế… Tuy nhiên món thịt trâu khô lại khác, không có một bài viết nào chia sẻ cách làm thịt trâu khô tại nhà bởi đây là món ăn đặc trưng mang hương vị của núi rừng vì thế cách chế biến cũng rất khác và phải do chính tay người dân tộc, đặc biệt là người Thái Đen làm mới thơm ngon đúng điệu.



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Thịt trâu khô được gác trên gác bếp
 

Thực tế cũng có một số dân tộc làm được món ăn này, quy trình chế biến cơ bản giống nhau, tuy nhiên mỗi vùng, mỗi dân tộc có cách làm khác nhau, thể hiện ở cách dùng gia vị. Nếu là thịt trâu khô đặc sản Tây Bắc phải được chế biến như sau:

Thịt trâu được chọn là những con trâu được chăn thả tự nhiên trên đồi núi Tây Bắc vì thế mà thịt rất thơm ngon. Trâu sau khi mổ sẽ lấy phần bắp đùi ngon nhất, lọc hết gân và phần mỡ, sau đó thái miếng dọc thớ dài khoảng 15 cm, rộng 7- 8 cm và dày từ 2-3 cm, dùng búa dần cho thật mềm.

Công đoạn tiếp theo chính là tẩm ướp các gia vị gồm có: Gừng, sả, tỏi, ớt khô đã được băm nhỏ, đặc biệt không thể thiếu mắc khén đã giã nhỏ – loại hạt tiêu rừng chỉ có ở Tây Bắc, sau đó đem trộn đều gia vị, để thịt trâu ngấm trong khoảng 2-3 tiếng.



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Thịt trâu tươi được ướp các gia vị
 

Khi thịt đã ngấm đều thì dùng que xiên và đem treo trên gác bếp của người Thái để cho thịt chín từ từ, chín đều, không được để thịt sát than củi tránh bên ngoài thì bị cháy, bên trong lại không chín.

Thịt sẽ chín nhờ khói của than củi mà người Thái đun quanh năm và độ nóng của gia vị khi đã tẩm ướp. Khi những miếng thịt trâu khô đã đượm mùi hấp dẫn rất riêng của nó thì người ta sẽ lấy xuống để dùng dần. Đối với người miền xuôi, cách bảo quản thong thường là cho vào tủ lạnh còn với các hộ gia đình vùng cao vẫn đun bằng bếp củi thì họ sẽ treo lên trên gác bếp hun khói và ăn trong một thời gian dài.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Thịt trâu gác bếp là món ăn yêu thích của nhiều người

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Đây là món ăn rất được yêu thích hiện nay, nó phù hợp khi thưởng thức cùng bia và rượu trong những dịp tụ hội bạn bè, người thân, đặc biệt là trong những ngày lễ, Tết. Nếu muốn thưởng thức món thịt trâu khô gác bếp đặc sản vùng cao này bạn cũng có thể tìm đến hoặc liên hệ trực tiếp với dacsanyenbai.tk để mua hàng.
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1-jpg-3228-1416885718
thit-lon-kho-gac-bep
18861758064_b1b1bc856f_o (1)
thit-trau-gac-bep-5
cach-lam-thit-trau-kho
cach-lam-thit-trau-kho-1
cach-lam-thit-trau-kho-2
1_323699